Blogger Widgets KARYA TULIS RINGGIT CUCAL Dados Kesenian Jawi INGKANG LUHUR UGI AGUNG: Januari 2015

wawancara

wawancara
Ringgit

Senin, 26 Januari 2015



Aldi Setyo Nugroho
Danny Andreas Kwera
Dyah Ayu Wulansari
Endah Mustikaningtyas
Moch. Abdul Karim
Reka Dona Savita Nugraini
Ulyaa Muqolafaddah Ainayyah
RINGGIT CUCAL
Dados Kesenian Jawi
INGKANG LUHUR UGI AGUNG


Dinas Pendidikan Pemuda Dan Olahraga
UPTD SMA Negeri 1 Grogol
Tahun Ajaran 2014/2015


a). TEMBUNG PANDHEREKNE
           
Assalamu’alaikum Wr. Wb.
            Puji ugi syukur kami panjatkan dhateng Allah SWT ingkang sampun melimpahkan samukawis karunia ugi hidayah Nya dhateng kita sedaya sedaya. Shalawat mawi salam mugi-mugi tetap tercurah majeng baginda Rasullullah SAW, ingkang sampun ngampil kita sedaya wonten zaman gelap gulita ngantos zaman ingkang pajar benderang maketen.
            Setunggal-tama pangangkah dipunngastanipun milaa berjudul “ringgit cucal dados Kesenian Jawi ingkang Luhur ugi Agung” menika yaiku dados jejibahan saking soca kelas X5. kajawi punika kersanipun mahasiswa pirsa ugi ngertosi kaliyan materi ugi pamertelan ingkang sampun dipunparingna, milaa menika dipunngasta ugi kagem jejibahan mandiri sepinten tebih kagem pirsa ugi langkung ngertos inggil materi ingkang sampun dipunparingna.
            Mboten kalimengan ucapan matur sembah nuwun panyerat ngantosaken dhateng Ibu Dina Catarina ingkang sampun nyaosaken kathah piwucal ugi pangapriksan nggina dadosipun milaa menika tersusun, dhateng kaping kalih priyantun-sepuh kami ingkang sampun nyaosaken dukungan moral ugi spiritual, dhateng panjejibahan SMAN 1 GROGOL ingkang sampun mbiyantu publikasi dadosipun jejibahan milaa kesebat saged terunggah datheng blog, mawi rencang-rencang setunggal jurusan prodi Sastra Asia kilen ingkang sampun nyaosaken semangat ugi perjuangan kesarengan lebet menempuh masa studi.
            Milaa menika sinerat semaksimal bokmenawi berdasarkan pangapriksan panyerat, mawi panyangetan ingkang panyerat sagedaken sae salebetipun diperkuliahan kresaa teng lingkungan sekitar. sayangipun, lebet pangastan milaa menika mboten wonten gading ingkang mboten retak, lebet penyelesaian sae pangastan kresaa penyampaian taksih kathah kalepatan ugi kekirangan teng lebetipun. ugi mugi-mugi kritik kresaa saran ingkang dipunparingna saged ngasta laporan menika dados langkung sempurna teng lajeng dinten ugi nggina kagem sinten kemawon ingkang kersa mriksani ugi ngagem informasi inggil punapa ingkang sampun panyerat susun kesebat.
Wassalamu’alaikum Wr. Wb.
                                                                                               
            Kediri, 18 Januari 2015


                                                                                                          Panyerat
                                 

                                  BAB I
               ATUR PISUNGSUN
                Ringgit yaiku salah satunggal kesenian ingkang sampun wonten teng Indonesia sejak wucalan Hindhu taksih kedhawah teng sedaya Nusantara. ringgit piyambak mundhut tokoh-tokoh dewa kresaa ksatria ingkang wonten lebet agami Hindhu saking India. ringgit teng Indonesia kedhawah lebet beberapa versi sami kaliyan daerah, dados tuladha ringgit Ringgit, ringgit Uwong saking Jawi, ringgit Golek saking Sunda ugi Jawi kilen, ringgit Bali saking Bali, ringgit Palembang saking Sumatra kidul, ringgit Sasak saking Nusa Tenggara kilen, sae ringgit Cina ingkang asalipun saking Cina ingkang diadopsi ugi berkembang pesat teng masyarakat Tiong Hoa teng Indonesia.
ringgit yaiku seni tunjukaken sejatos Indonesia ingkang berkembang pesat teng Pulau Jawi ugi Bali. UNESCO, lembaga ingkang ngandapi kebudayaan saking PBB, wonten 7 November 2003 menetapkan ringgit dados tunjukaken bayangan boneka tersohor saking Indonesia, setunggal pusaka mahakarya dunia ingkang mboten ingkang diaosi lebet seni ngadika (Masterpiece of Oral and Intangible Heritage of Humanity). sakasinggihanipun, tunjukan boneka mboten namung wonten teng Indonesia. kathah nagari ngagungani tunjukaken boneka. sayangipun, tunjukaken bayangan boneka (ringgit) teng Indonesia ngagungani gaya ngadika ugi keunikkan piyambak, ingkang ngrupikaken mahakarya sejatos saking Indonesia. ugi kagem punika UNESCO mlebetanipun mlebet Daftar pusaka Dunia wonten taun 2003.
                Mboten wonten bukti ingkang nunjukaken ringgit sampun wonten sadereng agami Hindu ndhawah teng Asia kidul. dipunkintenakenaken seni tunjukaken dipunampil mlebet dening panggramen India. sayangipun mekaten, kejeniusan local, kebudayaan ingkang wonten sadereng mlebetipun Hindu nyetunggal kaliyan perkembangan seni tunjukaken ingkang mlebet maringi werni piyambak wonten seni tunjukaken teng Indonesia. ngantos kala menika, catetan awal ingkang saged dipunsaged tentang tunjukaken ringgit asalipun saking Prasasti Balitung teng Abad datheng 4 ingkang mungel “pun Galigi mawayang” tembe agami Hindu mlebet datheng Indonesia ugi nyamikaken kebudayaan ingkang sampun wonten, seni tunjukaken menika dados manjenenganipun efektif ndhawahaken agami Hindu, dipunpundi tunjukaken ringgit ngginakaken cerios Ramayana ugi Mahabharata.
                Mekaten ugi kala mlebetipun Islam, tembe tunjukaken ingkang menampilkan “Tuhan” utawi “Dewa” lebet wujud manusia dipunawisi, munculah boneka ringgit ingkang kengasta saking cucal lembu, dipunpundi kala tunjukaken ingkang dipunpriksani namunga bayangannya kemawon, ingkang sakmenika kita sedaya tepang dados ringgit cucal.
sayangipun sugeng ringgit cucal kala menika sampun mrihatosaken. senaosa sugeng, seolah sampun kecalan “roh-nya”. Tengok kemawon teng Taman Hiburan Rakyat Sriwedari, Solo, tunjukan ringgit cucal miwiti awis. Acara-acara hajatan, kresaa perayaan mboten malih menanggap ringgit cucal. sayangipun menanggap dangdut, utawi jenis musik ingkang benten.
Kala menika kagem tunjukan ringgit piyambak pancen kirang diminati dening masyarakat kita  sedaya, amargi kathah pilihan hiburan benten. bokmenawi ringgit cucal piyambakipun sedaya anggap malehaken. Seolah ringgit cucal sampun mlebeti masa sekarat.
benten kaliyan taun 1950-an, tembe ringgit cucal taksih rutin minggah panggung Taman Hiburan Rakyat Sriwedari Solo. kala punika taksih kathah masyarakat ingkang bidhal menontong ringgit cucal ngantos enjing. piyambakipun sedaya menikmati sanget salah satunggal seni khas tradisional Jawi menika.
                Bahkan mboten sekedhik masyarakat ingkang apil cerios ringgit, sae cerios Bharatayuda, kresaa cerios Ramayana. Tokoh-tokoh punakawan dados kartika hiburan kala punika.
sayangipun sadherek berkembangnya jaman, kamajengan teknologi, informasi, ugi hiburan. ngasta beberapa kesenian tradisional Indonesia mboten dilirik malih dening masyarakatnya. salah satunggalipun yaiku kesenian ringgit cucal. mboten kathah malih ingkang menggandrungi kesenian tradisional menika. tirah-tirah nglestantunaken panjenenganipun kaliyan melajari kesenian ingkang asalipun saking cucal menika.
ingkang dados pitakenan punapa pandaleman inggil pusaka budaya menika bangsa Indonesia paling utami generasi timuripun piyambak pirsa punapa punika ringgit cucal (purwo) ugi filosopi dipunwalikipun? pangrembagan dipunmilaa menika dipunpangangkah kagem nepangaken langkung tebih tentang ringgit cucal (purwo) Jawi, ingkang ditujukan wonten masyarakat mawi generasi timur Indonesia kersanipun langkung pirsa aos luhur, agung mawi kearifan lokal dipunwalikipun.
                                                                                BAB II
                                      RUMUSAN MASALAH

1. Kaet nopo ringgit punika dipuntepangaken supados seni?
2. Nopo arthosipun rindhit kagem masyarakat Jawi supados seni budaya kang adi luhung?
3. Kadhos pundi caranipun para dalang kadhos panjenengannarik minatipun penonton damel ningali ringgit?
4. Nopo wonten ritual khusus ingkang dipunlampahi saderengipun nglajengaken pagelaran ringgit?
5. Nopo perkawis ingkang ndadhosaken ringgit saknikine namung sekedhik engkang ngremeni?
6, Kadhos pundhi caranipun supados kawula muda purun lan remen ningali ringgit punika?
7. napa mawon ingkang dipuntindakaken pemerintah kagem nguri-uri ringgit?
8. Ngantos sakniki, cariyos nopo engkang dipunremeni kalihan pamirsa.
9. Pripun caranipun ngrimat ringgit?
10. Nopo amanat engkang saged kapethik saking cariyos wayang punika?
11. Punopo wonten hubungan filosofi kesugengan ingkang terkandung lebet seni ringgit cucal dados priksanen, tuntunan ugi falsafah sugeng?
12. Kados pundi peranan ringgit cucal dados salah satunggal kesenian luhur ugi agung ingkang berbudaya teng Indonesia?
13. Ugi kados pundi sabenan pangutus majeng kesenian ingkang adiluhung kesebat?

                                  BAB III
                                        TUJUAN
Tujuan saking dipunngastanipun milaa menika yaiku :
1.TUJUAN UMUM
Kagem ngrangkumaken tugas bahasa Daerah kelas X-5 Semester 2 tahun ajaran 2014/2015 supadhoa nglampahi mata pelajaran engkang sampun dipun bucalaken.
2. TUJUAN KHUSUS
- mriksani sepinten agung peranan kesenian ringgit cucal dados salah satunggal pusaka budaya ingkang luhur ugi agung.
- kagem mriksani wontenipun hubungan filosofi ingkang terkandung lebet kesenian ringgit cucal.
- kagem mriksani sabenan pangutus lebet menyikapi kesenian ingkang adiluhung kados ringgit cucal.
                                            BAB IV
               ISI UGI PANGREMBAGAN

a). ZAMAN KABUDAYAAN WAYANG DIPUNTEPANGAKEN
Wayang sampun dipuntepangaken supados cariyos rakyat sampun wonten kaet zaman Kerajaan Kediri. Nanging wayang punika dipuntepangaken damel kesenian pertunjukan punika nembe wonten zaman para wali. Tujuan punika damel nyiaraken Agama Islam ingkang zaman niku nembe dugi ing tanah Jawa. Para wali ndamel cariyos ingkang nglebetaken nilai syariat Islam ing lebete. Ngantos cara punika, agama islam saget ngrembaka ing tanah Jawa.
b). ARTHOSIPUN RINGGIT DAMEL MASYARAKAT JAWI
            Arthosipun wayang punikaing tlatah Jawi punika inggih niku;
- Sari- Sarining Anggit, nggih niku asal muasal penciptaan manungsa engkang dipun ciptaaken kalihan Gusti Allah.
-Gambaran kehidupan utawi perilaku manungsa, inggih niku sae punapa ala. Yaiku dadhos dasar-dasar ingkang dipundamel dadhos panutan ing dinten-dinten.
c).  CARA DALANG DAMEL NARIK MINAT PAMIRSA.
            1. Mahami karkteristik masyarakat engkang dipun wujudaken awujud tembang utawa petuah.
            2. masyarakat dipun ajak interaktif. Mbahas bab engkang wontwn hubungan kalihan kehidupan masyarakat, pendidikan anak, warisan ingkang saget dipundadosaken guru ing  pituduh urip.
            3. Bahasa ingkang dipundamel mboten ndamel basa kawi sautuhipun, supados mboten ngongelaken pamirsa damel mahami cariyos engkang dipun betaaken.
d). RITUAL INGKANG DIPUNLAMPAHI
            Saderengipun nglajengaken pagelaran ringgit, para dalang nglampahi ritual tertamtu. Salah setunggale nggih niku
- Do’a
- Ritual nyuwun palilah gaib wontwn lingkungan amargi leluhur wonten sekitar daerah tersebat tanpa dipun mangertosi keturunan leluhur niku.
e).PERKAWIS ENGKANG NDADOSAKEN RINGGIT NAMUNG SEKEDHIK ENGKANG NGREMENI
            1. Basa kang dipigunakake kang angel dimangerti
            2. Cerita kang monoton.
f).CARA KAWULA MUDA PURUNLAN REMEN NINGALI WAYANG
            Wayang kedah dipunreformasi lan dipun ubah supados saget langkung seger , nanging mboten ninggalaken tuntunan.
g). USAHA PEMERINTAH DAMEL NGURI-URI KEBUDAYAAN RINGGIT PUNIKA
             Selami niki, mboten katah engkang dipunlampahi. Antaranipun srasehan, mupasitasi, lomba dalang, nglajengaken pagelaran lomba dalang.
h). CARIYOS-CARIYOS ENGKANG DIPUNREMENI
            -Semar mbangun wayang
            - Babatan Asmoro
            - Baratayudha
i). CARANIPUN NGRIMAT RINGGIT
            -Dipun angin anginaken utawi dibeber
            - Di pres
            - Mboten disalap panggenan ingkang lembab
            - Diseko
j). PESAN MORAL PARA DALANG ENGKANG DIPUNLEBETAKE ING PAGELARAN
-Kejujuran
-Mulang tali persodaraan
-Ampun ngantos sok padudon amargi warisan
-Temen marang guru
-Menghormati orang tua
-Aja nggodak pangkat lan drajat
k).HUBUNGAN FILOSOFI KESUGENGAN INGKANG TERKANDUNG LEBET SENI  RINGGIT CUCAL DADOS PRIKSANEN, TUNTUNAN UGI FALSAFAH SUGENG
            Kesenian ringgit lebet bentukipun ingkang sejatos timbul sadereng kebudayaan Hindu mlebet teng Indonesia ugi miwiti berkembang wonten jaman Hindu Jawi. tunjukan kesenian ringgit yaiku ngrupikaken tirah-tirah upacara kagamen priyantun Jawi yaiku tirah-tirah saking kapitadosan animisme ugi dinamisme. Tentang asal-urun rembag kesenian ringgit ngantos dewasa menika taksih ngrupikaken mukawis masalah ingkang dereng terpecahkan saupakara tuntas. sayangipun mekaten kathah para ahli miwiti nyobi menelusuri sejarah perkembangan ringgit ugi masalah menika yektos nggeret sanget dados sumber utawi objek penelitian.
teng kalangan masyarakat, ringgit yaiku sanes hal ingkang asing. ringgit ngrupikaken salah satunggal pusaka budaya bangsa ingkang sampun saged nguwawi, saking wanci datheng wanci, kaliyan ngalami ewah-ewahan ugi perkembangan ngantos nduwe bentuk kados sakmenika ini.Daya kuwawi ringgit ingkang linangkung majeng ngados ewah-ewahan pangutusan, politik, sosial budaya kresaa kapitadosan membuktikan menawi ringgit kagungan gina ugi peranan wigatos lebet kesugengan sosial masyarakat.
kala menika, gina ugi peranan ringgit mboten malih difokuskan wonten upacara-upacara ritual ugi kagamen, sayangipun sampun bergeser datheng acara hiburan ingkang ngutamikaken inti cerios kaliyan ngados macam pangapriksan, filsafat sugeng, aos-aos budaya, ngados unsure seni, mawi unsur pamucalan ingkang sedayanipun berpadu lebet seni pedalangan.
            Filsafat paringgitan ngasta masyarakat dados pamriksaninipun merenungkan hakekat sugeng, asal ugi tujuan sugeng, manunggaling kawula gusti, kelenggahan manusia lebet alam semesta, mawi sangkan paraning dumadi ingkang dilambangkan kaliyan tancep kayon dening ki dalang wonten akhir pagelaran (Wibisono lebet Mulyana: 2008). kesedayan pagelaran ringgit, sejak saking pambikakan (talu) ngantos rampungipun pagelaran kaliyan tancep kayon, kagungan kandungan filosofis ingkang inggil.
            Saben adegan kaliyan dherekan gending piyambak-piyambak ugi makaken dangu makaken meningkat laras ugi iramanya dadosipun mencapai klimaks ingkang ditandai kaliyan tancep kayon, saksampune sedaya masalah teng lebet lakon wangsul ugi kedadosan dipunrampungaken. kesedayanipun punika nggambaraken kompleksitas kesugengan manusia teng dunia menika kaliyan samukawis aspek ugi dinamikanya, ingkang mboten lukar saking sabenan ugi kelenggahan manusia dados makhluk ciptaan Tuhan kresaa dados makhluk sosial.
            Lebet hal menika sampun pertela, dados manusia ingkang berbudaya, bangsa Indonesia menganggap ringgit dados kageman saking kesugengan ingkang nduwe aos inggil ugi luhur. kagem kelajengan eksistensi ringgit menika, paling mboten, wonten tiga hal ingkang betah dicermati lebet kesugengan publik. setunggal, sikap ugi pandangan sugeng pragmatis sampun dipundherek dening sakageman agung masyarakat.
kaping kalih, implikasi saking realitas menika mboten namung diterapkan lebet pandamel ekonomi ugi politik, sayangipun ugi lebet memilih bentuk kesenian ugi kebudayaan. ketiga, akibat salajengipun yaiku budaya massa ugi budaya populer dados kiblat mayoritas publik.
            Ringgit ngrupikaken seni tradisional Indonesia ingkang paling utami berkembang teng Pulau Jawi ugi Bali (id.wikipedia.org). sekedhik mriksani kondur sejaranh singkat tentang ringgit teng Indonesia, dening para pangrumiyin negeri menika ngandung sanget artos ingkang lebet sanget pisan. Sunan Kali reksa ugi Raden Patah berjasa sanget lebet mengembangkan ringgit. Para wali teng bantala Jawi sampun mengatur samekaten rupi dados tiga kageman. setunggal ringgit cucal teng Jawi wetan, kaping kalih ringgit Wong utawi ringgit priyantun teng Jawi madya, ugi ketiga ringgit Golek teng Jawi kilen. Masing masing bekaitan sanget setunggal sami benten. yaiku “pundi ingkang Isi” (ringgit Wong) ugi pundi ingkang cucal (ringgit cucal) kedah dipunpadosi (ringgit Golek)”.
l
). PERANAN RINGGIT CUCAL DADOS SALAH SATUNGGAL KESENIAN LUHUR UGI AGUNG INGKANG BERBUDAYA TENG INDONESIA.
            Ringgit dipundalemi dening UNESCO dados pusaka budaya bangsa Indonesia wonten taun 2003. ringgit dados “Karya Agung Budaya Dunia” ingkang dipundalemi dening UNESCO sanes namung ringgit Jawi sayangipun ringgit Indonesia, klebet ringgit Bali, ringgit golek Sunda, ringgit Lombok, dll. sayangipun ringgit ingkang langkung dipuntepang teng Indonesia yaiku ringgit cucal Jawi.
mukawis gejala ingkang patut kagem dipunsangeti lebet masyarakat Jawi – ingkang kagungan pengaruh ingkang kiyat lebet masyarakat Indonesia wonten umumnya – yaiku taksih lestantunipun budaya ringgit cucal senaos ngados unsur budaya sampun mempengaruhi bangsa Jawi kresaa bangsa Indonesia, klebet unsur-unsur budaya Budha, Hindhu, Islam kresaa kilen.
            Bukti ingkang yektos saking taksih agungipun pengaruh budaya ringgit cucal wonten kala menika kaliyan taksih kathahipun peminat wonten siaran ringgit cucal dilayar TV kresaa tunjukan lajeng wonten acara-acara tertentu.
            Hal menika patut dicermati ngenget menawi budaya ringgit cucal ngrupikaken budaya yuswa ingkang taksih nguwawi ngantos kaliyan kala menika ingkang ngampil istilahipun Alvin Toffler nduwe artos tetap nguwawi wonten masa gelombang setunggal, gelombang kaping kalih, ngantos kaliyan gelombang ketiga ingkang ngrupikaken abad informasi kaliyan komunikasi klebet internet dados tosan pengkeran pendukung utaminipun. nguwawinipun budaya ringgit cucal dados nggeret ngenget menawi:
1. ringgit cucal berbasis cerios Mahabharata ugi Ramayana ingkang asalipun saking budaya Hindhu saking India.
2.Masyarakat Jawi mayoritas nduwe agami Islam
3. cerios lebet ringgit cucal berbasiskan cerios tentang kenalendran ingkang nalendra ugi ksatria dados fokus utaminipun ingkang nduwe artos semangat lebet ceriosipun yaiku tata budaya feodal.
4. Masyarakat Jawi pelajar umumnya berbasis pamucalan kilen ingkang mboten kresa terpengaruh budaya kilen.
. pertela kagem masyarakat teng njawi Indonesia badhe kejot mriksani samukawis kontradiksi ingkang bokmenawi timbul lebet kompleksitas masyarakat Jawi kresaa Indonesia. sarehdenten punika masyarakat teng njawi Indonesia mboten bokmenawi saged menyelami sepenuhnya manusia Jawi atupun Indonesia tanpa melajari langkung tebih pengaruh budaya masalalu klebet ingkang agung sanget pengaruhnya kados ringgit cucal.
            Lebet hal menika panyerat kagum sanget dhateng Prof. Danys Lombard ingkang lebet bukunya “Nusa Jawi – Silang Budaya” ingkang ngemuti leres pengaruh ringgit purwo/cucal – ugi seratan klasik Jawi bentenipun kados Babad bantala Jawi, Serat Centini, dll. – lebet kesugengan masyarakat Jawi ngantos kaliyan kala menika. punapa ringgit taksih saged nguwawi ngantos kala menika?
            Teng masa ingkang lajeng ringgit cucal dipunkagemaken dening masyarakat Jawi kagem kebetahan ritual kados upacara ruwatan. (Note: Ruwatan yaiku upacara ingkang dipunwontenaken kagem menolak bala – awon – ingkang dipunamargi aken saupakara alami seseorang dipunmiyosaken kaliyan kondisi ngampil datheng arah malapetaka – utawi ingkang panitados badhe ngampil malapetaka – kadostanipun: putra tunggil, putra kembar, putra kakung ingkang diapit dening kalih putra ugi dadosipun).
Upacara bentenipun yaiku kagem kebetahan kasugengan dhusun ingkang sawulanan Suro (awal wulan taun Jawi utawi wulan Muharam lebet taun Islam) sataun pisan dipunwontenaken upacara pagelaran ringgit cucal sadalu suntuk kaliyan cerios “Bharatayuda” kersanipun lebet taun tindak dhusun badhe dipunparingi panen ingkang kathah ugi kasugengan sedaya warganya. “Bharatayuda” yaiku cerios peperangan antawis Kurawa ugi Pandawa ingkang sesami ludira Bharata kagem memperebutkan kenalendran Indrapasta (Amartapura) ugi Hastinapura, dianggap cerios ingkang sakral ingkang mboten saben dalang saged nglampahi ugi mboten saben kala tunjukan kesebat saged dipentaskan.
pertela menawi ringgit mboten lukar saking keseharian kesugengan manusia Jawi teng masa lajeng (ingkang ugi taksih sugeng teng pandhusunan masa sakmenika) lebet ritus kesugengan sadinten-dinten. panitados menawi budaya ringgit cucal sampun wonten bahkan sadereng pengaruh agami Hindu rawuh kaliyan bukti wontenipun unsur punakawan (Semar, Gareng, Petruk, ugi Bagong) ingkang mboten wonten lebet cerios sejatos sae Ramayana utawia Mahabharata. mbasi basis cerios ringgit yaiku Ramayana ugi Mahabharata sayangipun lebet keyektosanipun ceritayang dipunampilaken sampun bercampur utawi diubah kaliyan cerios ingkang dipunlembataken ugi dipunsamikaken kaliyan budaya Jawi dados tuladhanipun yaiku :
            1. Dewi Drupadi lebet cerios Mahabharata ingkang sejatos sesemahan gangsal yaiku sedaya  Pendawa gangsal (Yudistira, Bima, Arjuna, Nakula, Sadewa) lebet paringgitan dipunceriosaken yaiku namung garwa Puntodewo/Yudistira amargi budaya Jawi mboten nepang poliandri.
.           2. Gatotkaca yaiku putra Bima ingkang denawa teng Mahabharata ugi namung muncul wonten kala perang Bharatayuda, dipundadosaken idola pahlawan ingkang gagah perkasa lebet paringgitan kaliyan ngados cerios kesaktiannya kaliyan ajian-ajian kados Brajamusti ingkang ngantos kala menika taksih saged dipunpelajari dikalangan masyarakat Jawi.
            3. lebet Mahabarata ttidak dipunceriosaken menawi masing-masing Pandawa gangsal dipunparingi daerah kekuwaosan, teng lebet paringgitan dipunceriosaken menawi Arjuna kagungan daerah teritori asmanipun Madukara, Bhima saking Jodhipati, Gatotkaca saking Pringgodhani ugi dadosipun.
aking indikasi teng inggil pertela menawi cerios Ramayana ugi paling utami Mahabarata sampun dipunparingna kandungan lokal sedemikan rupi dadosipun ngalami internalisasi ugi celak sanget kaliyan masyarakat Jawi, klebet mlebetaken unsure punakawan dipunlebetipun. Bahkan teng beberapa panggen teng Jawi dipunparingi asma panggen ingkang mengesankan seolah-olah kedadosan cerios Mahabharata punika pancen leres-leres kedadosan dipunbantala Jawi. dados tuladha: Didaerah ingkang sakmenika dipundadosaken waduk Sempor, Gombong, Jawi -madya, asma sejatos dhusun kesebat yaiku Cicingguling. para wargi sapanggen pitados panggen kesebat yaiku panggen Bhima berperang mengsah Duryudana kaliyan menghantamkan gadanya teng kageman wentisipun dadosipun Duryudana terpaksa menyisingkan nyampingipun (lancinganipun) – bahasa Jawinipun menyisingkan yaiku cicing – ugi berguling- guling amargi kegerahan, sarehdenten punika dhusun kesebat dipunparingi asma Cicingguling
Mekaten ugi teng daerah pangreden Dieng teng Jawi madya kresaa teng puncak redi Lawu teng watesan antawis Jawi madya ugi Jawi wetan, asma-asma panggenipun dipunparingi kesan seolah-olah panggen kesebat yaiku panggen kewontenan para dewa lebet cerios Mahabharata.
            Tembe agami Islam rawuh datheng Indonesia, bahkan dening salah satunggal wali sanga (sanga wali) – Sunan Kali – ringgit dipundadosaken pirantos kagem penyebaran agami Islam ingkang mlebetaken unsur Islam lebet kandungan cerios Mahabharata. dados tuladha: Yudhisthira dados nalendra teng Amartapura kagungan jimat (pusaka) ingkang nduwe asma “Jamus Kali” ingkang ngrupikaken astan utawi lambang kelinangkungan dados nalendra diterjemahkan dados “Kali Sahadat” ingkang melambangkan kelinangkungan Islam dados astan sugeng kaliyan pandaleman “Tiada Tuhan kajawi Allah ugi Nabi Muhammad yaiku utusan Allah”.
            Konon dipunceriosaken Yudhisthira dereng saged seda sadereng wonten ingkang saged menjabarkan jimat “Kali” ingkang lajeng lebet pertapaannya kepanggih kaliyan Sunan Kali teng wana Glagahwangi. Sunan Kali mriksani jamus “Kali” ingkang yektos selembar cucal kaliyan seratan “Kali Sahadat”. saksampune kawaosaken ugi dipuntedhakaken dening Yudhisthira ingkang nduwe artos meng-Islamkannya, Yudhistira saged memoni ajalnya dados sapriyantun Muslim. (Note: menawi kapanggalih saupakara rasional tentu kemawon mboten mlebet penggalih amargi Puntadewa kados pundia yaiku produk saking budaya Hindu asalipun saking cerios fiksi epic Mahabharata. Tentu kemawon menika yaiku kepinteran saking wali sanga kagem meng-Islamkan masyarakat ingkang wonten kala punika taksih mayoritas nduwe agami Hindhu. lebet hal sepinten agung Islam leres-leres saupakara effektif kagungan pengaruh ingkang agung lebet ringgit cucal masyarakat Islam taksih kathah meragukan. sarehdenten punika wonten sebahagian masyarakat Islam bahkan mengharamkan “ringgit purwo/cucal” ingkang pertela ambakan Hindunya utawi Jawinipun langkung menonjol dipunbandingaken kaliyan ambakan Islamnya, lukar saking keyektosan menawi ringgit cucal taksih tetap digemari masyarakat Jawi ingkang Islam kresaa ingkang sanes Islam.
            m).. SABENAN PANGUTUS MAJENG KESENIAN ADILUHUNG KADOS RINGGIT CUCAL
            Keterlibatan pangutus tuntunan kresaa daerah lebet nglestantunaken seni ringgit cucal, wigatos sanget. amargi menawi pangutus sampun mendukung, kados ta kaliyan menghimbau instansi pangutus kagem miwiti kondur menggelar tunjukan ringgit cucal kagem ngados acara perayaan, mila ringgit cucal mboten badhe punah.
menawi pangutus tumut cawe-cawe (tumut campur, -red), mila tunjukan ringgit cucal badhe subur kondur. amargi samukawis samukawis punika menawi sampun nyaged campur asta pangutus, pasti badhe tindak kaliyan sae. istilahipun, menawi mustaka sampun ngersa, ingkang ngandap tilar numuti. ingkang dados keprihatosan yaiku sikap pangutus kala menika ingkang sabadhe menutup soca kaliyan seni-seni tradisional Jawi wonten khususnya. pangutus seolah mboten kresa pradunten kaliyan kebudayaan bangsa ingkang luhur menika.
cobi kita sedaya mriksa sakmenika seni ketoprak, ringgit priyantun, topeng, klebet ringgit cucal piyambak seolah sugeng enggan, seda mboten kresa. ugi pangutus menutup soca majeng hal punika. salebetipun menika justru dukungan majeng ringgit cucal rawuh saking priyantun-saben priyantunan ingkang taksih pradunten ugi remen kaliyan ringgit cucal. mboten awis priyantun asing ingkang justru pradunten ugi menyisihkan yatranipun kagem kebetahan tunjukan ringgit cucal, kita sedaya tengok kemawon kados mahasiswa saking Walandi ingkang beramai-ramai memeriahkan Pagelaran ringgit cucal teng Amsterdam, Walandi.
           









                                  BAB IV
                              PENUTUP
KESIMPULAN
Seni ringgit cucal piyambak kagungan aos ingkang wigatos sanget kagem bangsa. amargi dipunlebet saben ceriosipun terkandung aos moral ingkang luhur. cerios-cerios lebet ringgit cucal, megengaken kesugengan manusia saking miyos ngantos seda. nyeriosaken tentang wucalan-wucalan penggalih pekerti ingkang luhur. wucalan ingkang mboten saged kita sedaya sagedaken tembe mriksani tunjukan benten ingkang namung namung “hiburan”.
Seni ringgit cucal punika, sakasinggihanipun berisi pesan moral ingkang njawi slinangkung. amargi saben ceriosipun pasti kagungan pesan ingkang positif dhateng penontonya. kajawi punika, falsafah ringgit, lebet implementasinya lebet kesugengan nyabenan wigatos lebet mungu kesugengan berbangsa ugi nagari. amergi, lebet seni ringgit wonten kearifan lokal ingkang nggina kagem mungu karakter ugi jatidiri bangsa Indonesia langkung watak tokoh lebet ringgit.
ringgit cucal dados karya agung, sanes namung isapan jempol sasoca, amargi dunia pun sampun ngakeni menawi seni ringgit cucal ngrupikaken karya ingkang agung ugi luhur. kayektosan kaliyan disematkannya pangregen dados masterpiece (karya agung) saking UNESCO dhateng seni ringgit cucal
            Tentu kita sedaya patut bangga kaliyan wontenipun pangregen kesebat. sayangipun sanes namung bangga tanpa dipuntumuti kaliyan tumut nglestantunaken panjenenganipun. kepraduntenan masyarakat ugi pangutus teng negeri menika majeng ringgit cucal diharapkan sanget.
ampun ngantos kesenian tradisional ingkang penuh pesan moral menika, panjenenganipun adalem dening bangsa benten, dados budaya kagungan piyambakipun sedaya. menawi sampun makoten, masyarakat piyambak ingkang badhe tuni sampun kecalan seni ringgit cucal ingkang namung wonten teng bangsa menika.
ampun ngantos seni ringgit cucal tetap sugeng, sayangipun seolah seda teng negeri piyambak, ditelan kamajengan jaman ugi pengaruh modernitas.
DAFTAR PUSTAKA
idwikipediaorg/wiki/ringgit (03 November 2011, 19:24 WIB).
suebeusblogspotcom/2009//ringgit-seni-priksanen-ugi-tuntunanh (05 November 2011, 19:32 WIB).
wayangwordpresscom/ (06 November 2011, 8:38)
Tirtohamidjojo, S. 1987. ringgit: seserepan sugeng. Universitas Michigan: Wiratama Prasetya Sakti.
WEB
milaa menika saged diakses langkung:
wayangkelompokdhoen.blogspot.com


Lampiran
1). Biografi Penyerat
a). Asmo          :Aldi Setyo Nugroho
 Griyo              : Nggambyok
 Organisasi      :PMR/Robotic
b). Asmo          :Danny Andreas Kwera
 Griyo              : Mbrambang
 Organisasi      :Pramuka/PMR
c). Asmo          :Dyah Ayu Wulansari
 Griyo              :Gebang Kerep
 Organisasi      : PMR
d). Asmo          :Endah Ayuningtyas
 Griyo              :Blimbing
 Organisasi      :Teater, Tari Tradisi
e)Asmo            :Moch. Abdul Karim
 Griyo              :Ngesong
 Organisasi      :Pramuka
f)Asmo             :Reka Dona Savita Nugraini
 Griyo              :Cerme
 Organisasi      :KIR/SKI
g). Asmo          : Ulyaa Muqolafaddah Ainayyah
 Griyo : Maron
 Organisasi      :Osis


2)Biografi Narasumber
Asmo               :Edy Prasetiyo
Griyo               :jl. Setono Landean, Bakalan, Kab. Kediri
Umur               :±50 thn
Pedamelan       : Dalang/ Guru Fisika
Alamat Kerja   :SMAN 1 Grogol
Pendidikan      :S1

3). Dokumentasi